Jolanta Orłowska-Heitzman
Naczelna Izba Lekarska, Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej
Odpowiedzialność zawodowa jest jednym z czterech rodzajów odpowiedzialności, jakiej podlega lekarz (poza odpowiedzialnością karną, cywilną i dyscyplinarną). Sprawy odpowiedzialności zawodowej regulują następujące akty prawne: ustawa o izbach lekarskich z 1989 r., rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej dotyczące postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy z 1990 r. oraz kodeks postępowania karnego, do którego przepisów można się odwołać w przypadku, gdy wcześniej wymienione akty prawne nie regulują pewnych kwestii.
Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej składa się z trzech etapów -postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez rzecznika odpowiedzialności zawodowej, postępowania przed sądem lekarskim oraz postępowania wykonawczego, które prowadzi okręgowa rada lekarska. Lekarz podlega odpowiedzialności zawodowej za naruszenie ustaw regulujących wykonywanie zawodu, za postępowanie sprzeczne z zasadami etyki i deontologii zawodowej, za postępowanie naruszające godność zawodu oraz za naruszenie uchwał organów izb lekarskich.
Wielokrotnie w trakcie postępowania używane jest słowo BŁĄD. Po zapoznaniu się z definicją błędu, należy zawsze rozważyć, czy rozpatrywana skarga dotyczy błędu medycznego, czy też jest to przedstawienie zdarzeń niepożądanych, które mogą wystąpić w trakcie postępowania lekarskiego lub czy są to powikłania, z jakimi też możemy mieć do czynienia, o możliwości wystąpienia których pacjent nie był wcześniej informowany, albo nie zrozumiał tłumaczenia lekarza.
Błąd medyczny jest bardzo trudno jednoznacznie zdefiniować. Bezsprzecznie w zakres błędów medycznych wchodzą błędy popełnione w trakcie diagnostyki czy też zastosowanej terapii, czyli błędy diagnostyczne i terapeutyczne, ale błędy techniczne i organizacyjne nie są popełniane przez lekarzy i sądzę, że w tym zakresie odpowiedzialność leży po stronie innych pracowników, nie zawsze zawodów medycznych. W postępowaniach sprawy dotyczące szeroko rozumianego pojęcia tzw. błędu lekarskiego dotyczą prawie 70% skarg.